مجلس جديد در نوامبر تشكيل جلسه داد و سپهدار از مقام سلطنت نطقى را كه مشعر بر نيات حسنه بود خواند . روسيه كه جام پيروزى را به زمين زده بود « 1 » نه فقط سفير جديدى داراى افكار آزاديخواهانه براى ايران تعيين كرد ، بلكه شروع به تخليهء نيروهاى خود از قزوين و تبريز نمود . اختلاف داخلى اولين اشكالى كه پيش‌آمد همانا منحل شدن دستهء مجاهدين بود . اين اشخاص قابل‌تحسين بيشتر سربازان متمول بودند و پس از آنكه مخاصمات قطع شد روش و وضع تقريبا تهديدآميزى اتخاذ نموده و دولت را تهديد نمودند كه اگر تقاضاهاى زياد آنها را براى دادن حقوق اجابت نكند هرآينه شورش خواهند نمود . بالاخره وقتىكه اين قضيه هم فيصله يافت باز مليون به دو دسته منقسم شدند . انقلابيون ( اكنون آنها را اشتباها دموكرات ميخوانند ) با اعتداليون جدا مخالف و دشمن بودند بدبختانه دستهء انقلابيون بواسطهء فعاليت و خشونت و تندى و بالاخره تشكيلات سرى خود در مجلس تفوق حاصل نمود ، هرچند كه رؤسا و قائدين آنها هم عاقل‌تر نبودند . سردار اسعد با كمك انقلابيون توطئه‌اى برعليه سپهدار چيده و تقىزاده قائد انقلابيون كه با مجتهدين كربلا به مبارزه برخاسته بود مورد لعن و تكفير آنها واقع شد ، ولى سردار اسعد از او پشتيبانى مينمود . انقلابيون براى تهديد دشمنان خود قتل و ترور را پيش كشيدند . آخر الامر تقىزاده مجبور به ترك تهران شد و سپهدار هم فهميد كه بايد استعفا دهد . هم‌چنين رئيس مجلس كه يكنفر اعتدالى بود از كار كناره گرفت . يك كابينهء افراطى در تحت نظر سردار اسعد و حزب انقلابيون يك كابينه‌اى توسط مستوفى الممالك تشكيل شد . اميد ميرفت كه اين حزب پس از آمدن روى كار كمى حس مسئوليت پيدا كند ولى آنها فقط طالب « نان و آب » بودند و همان سياست قتل و تهديد را ادامه دادند . بعلاوه نظريهء افراطيون نسبت به حكومت

--> ( 1 ) - در روسيه رسم است در موقع پيروزى پس از آنكه بسلامتى هم نوشيدند گيلاس‌هاى مشروب را به زمين زده مىشكنند ( مترجم )